5. MARDİN BİENALİ SANATÇILARINDAN

Hilal Can

1987, Çanakkale

Portre Fotoğrafı: Zeynep Özkanca

İstanbul’da yaşayan sanatçının çalışmaları, bireyin modern toplum içindeki kimlik arayışı, içsel dönüşüm süreçleri ve toplumsal dinamiklerle kurduğu ilişkiye odaklanır. Sanat pratiğini, duygular üzerinden insan doğasını çözümleme ve yeniden kurma alanı olarak ele alır. Kişisel deneyimlerden beslenen pratiğinde, “dönüşüm” fikrini ve arayışların yarattığı iç çatışmaları ele alarak kişisel ve kolektif hafızayı yeniden yorumlar; mitler ve semboller aracılığıyla anlam üretme biçimlerini sorgular. Başta resim ve enstalasyon olmak üzere farklı disiplinlerde çalışan sanatçı, deneysel müzik ve ses performanslarıyla pratiğini genişletir.

"İçeri Bakanlar İçin Bir Yer", yeryüzü ile gökyüzü, madde ile ruh arasındaki ilişkiyi mekânsal bir deneyim olarak ele alır. Hamama özgü kurgulanan yerleştirme ortada büyük bir niş ve iki yanında konumlanan halvetlerde sahne benzeri bir yapı oluşturur. Çıkış noktası, insanın iki kök üzerinden var olduğu fikridir: biri yeryüzünde, maddeler dünyasında; diğeri gökyüzünde, ruhsal ve kozmik bir düzlemde. Bu iki kök arasında kalmak bir bölünme değil, iki gerçekliği aynı anda taşıyabilme ve aralarında denge kurabilme ihtimalidir. Yeryüzü (ateş) odası; ateş, toprak ve bedensel yoğunluk üzerinden arzu, korku ve dönüşümün iç içe geçtiği bir alan sunar. Yeryüzü bu anlamda yalnızca fiziksel bir alan değil, anlamların yoğunlaştığı ve ağırlığını hissettirdiği neredeyse bir yük katmanıdır. Gökyüzü (su) odası ise hafiflik, boşluk ve akış üzerinden, kuş imgesiyle içsel bir genişleme ve açıklık duygusu önerir. Gökyüzü burada uzaklaşma değil, yeryüzüyle başka bir düzlemde ilişki kurma hâlidir. İki alanın ortasında, ağız formunu çağrıştıran merkezi yapıda “Hilmeran” yer alır. Şahmeran anlatısına yeni bir katman öneren bu figür, bir karakterden çok bir dönüşüm süreci olarak ele alınır; yeraltı ve yeryüzü arasındaki ilişkiyi ters yüz eder. Hilmeran, bu iki kök arasında bir eşik olarak, iki gerçekliğin aynı anda var olabildiği bir denge alanını işaret eder. Bu yerleştirme, gök ve yer arasındaki ilişkiyi bir karşıtlık olarak değil, birlikte var olma hâli olarak ele alır; özgürlüğü dışarıda bir yere ulaşmakta değil, içe yönelerek yeni bir denge kurabilmekte arar.,

İki Kök Arasında: İçeri Bakanlar İçin Bir Yer Between Two Roots: A Place for Those Who Look Within, 2026 Mekan özgü resim ve yerleştirmeler Site specific paintings and installations
7. Mardin Bienali için Çelenk Bafra’nın davetiyle SAHA ve Mardin Bienali desteğiyle üretilmiştir. Commissioned by the 7th Mardin Biennial and Çelenk Bafra with the support of SAHA and Mardin Biennial. Sanatçının izniyle Courtesy of the artist

Duvar resmi olmaktan çok bir geçiş alanı olarak kurgulanan bu eşik, hamam mimarisinde bedenin farklı sıcaklıklara hazırlanmasını sağlayan “ılıklık” gibi ara mekânları çağrıştırır; ani bir kopuş yerine yavaş bir uyumlanma önerir. Ateş Beyler Hamamı içinde açılan bu yol, farklı portallara ayrılarak sanatçının mitolojik dünyasında çeşitli zamanlarda ortaya çıkan figürlerin dönüşen hâllerini bir araya getirir. Figürler, ortaya çıktıkları anların izlerini ve isimlerini taşısalar da sanatçının dönüşüm süreciyle birlikte yer değiştiren, birbirine karışan izler olarak bu sahnede varlık kazanır. İzleyici, kendi kendini yiyen Ouroboros’un döngüsünü durdurmaya çalışan “Döngü Kırıcı” tarafından karşılanır. Mekâna özgü bu duvar resmi, farklı zamanlara ait karakterleri ve hâlleri bir araya getirerek, hamamın merkezinde—göbektaşının etrafındaki halvetlerde—yer alan yerleştirmeye doğru ilerleyen bir hat kurar. Döngü Kırıcı’nın müdahalesiyle kırılan tekrarlar, sökülen yüzler ve yön değiştiren akışlar, kişisel bir mitolojinin mekâna yayılma hâlini görünür kılar.

Bienal için sanatçı Bawer Doğanay ile ortaklaşa hamamın cephesine özgü duvar resmi tasarlayıp uygularken iç yüzeylerinde duvar müdahaleleri de yapar. Görsel ve işitsel üretimlerini bir araya getirdiği tepegözlü canlı performansı Cyclop Visuals ise bienal açılışında müzisyen Can Ömer Uygan ile izleyiciyle buluşur.

Ilıklık Tepidarium, 2026
7. Mardin Bienali için Çelenk Bafra’nın davetiyle SAHA ve Mardin Bienali desteğiyle üretilmiştir. Commissioned by the 7th Mardin Biennial and Çelenk Bafra with the support of
SAHA and the Mardin Biennial.
Mekana özgü duvar resmi Site-specific mural.
Sanatçı izniyle Courtesy of the artist

Hilal Can

ZİYARET / ULAŞIM

Ravza Caddesi Ender Yapı İş Merkezi
Kat: 2 No: 15 Artuklu / Mardin