Camila Rocha
1977, São Paulo
Portre Fotoğrafı: Emirkan Cörüt
ão Paulo ve İstanbul arasında yaşayan sanatçının pratiği; türlerin, manzaraların, renklerin ve dokuların gözlemi aracılığıyla bitki yaşamına odaklanırken gözlemleri çizim, resim, video, fotoğraf ve büyük ölçekli yerleştirmelere dönüştürür. Gerçek ile hayal edilen arasında hareket eden sanatçı, yeni bitki türleri ve mevcut olanların varyasyonlarını kurgular. Rocha’nın projeleri; bitkilerin şifa, gündelik yaşam ve hikâye anlatıcılığındaki geleneksel kullanımlarının birer yankısını taşır. Şili Patagonyasına, Amazonlara, hatta Minas Gerais ve Mardin’deki kayalık arazilere araştırma gezileri düzenleyen sanatçı, son sekiz yıldır aldığı botanik eğitimiyle bilimsel gözlem ile sanatsal aktarım arasında köprü kuran bir pratik yürütür.
“Israrın Bitkileri”, 7. Mardin Bienali’ne özel üretilen on altıdan fazla parçayla bir labirent formu sunar. Bir arada var olan formlar alanı olarak kurgulanan eserler, tanıdık olan ile spekülatif olan arasında salınır; kimi yerel türleri andırırken, kimi kendi iç mantığına sahip hayali sistemlere evrilir. Ziyaretçiler, bu asılı peyzajın altında geleneksel minderlere uzanmaya ve üzerlerinde olup biteni izlemeye davet edilir; bu deneyim, Attar’ın şiirlerindeki kuşların yer ile gök arasındaki bir alemde ikamet eden o yüksek perspektifini anımsatır. Mekana özgü yerleştirme, bitki dünyasına zaman, uyum ve sessiz direnişle şekillenen aktif ve ısrarcı bir güç olarak yaklaşır. Bitkiler hız veya hakimiyetle değil, süreklilikle ısrar eder: engelleri aşan kökler, ışığa bükülen gövdeler, bir zaman kapsülü gibi uyku halinde direnen tohumlar. Ancak bu ısrar tarafsız değildir; sınırların ötesine yayılarak, ışık, su ve alan için rekabet ederek istila edebilir, yerinden edebilir ve baskın gelebilir. Bu noktada büyüme, hem üretken hem de aşırı bir hal alır. Sanatçı, gerilimi ön plana çıkararak dikkati insan merkezli sistemlerden; ilişkisel, merkeziyetsiz ve bedenselleşmiş alternatif zekâ biçimlerine kaydırır. Bitkiler; melezleşerek, kültüre alınmaktan kaçarak ve özerkliklerini yeniden ilan ederek kontrol yapılarını aşarlar. Bienal boyunca yerleştirme, müzisyenler, botanikçiler ve arkeologlar tarafından harekete geçirilen, ses ve mevcudiyetin ortak bir gözlem ve bir arada yaşam alanını canlandırdığı yaşayan bir çevreye dönüşür; adeta yapraklara kanat takıp, taşıdıkları ruhların havalanmasına izin verircesine.
Israrın Bitkileri Plants of Insistence, 2026
Tuval üzerine akrilik, metal tel, ahşap, minderler Acrylic on canvas, metal wire, wood, cushions
7. Mardin Bienali için Çelenk Bafra’nın davetiyle ve Brezilya’daki Instituto Guimarães Rosa ve Ankara’daki Brezilya Büyükelçiliği desteğiyle üretilmiştir. Commissioned for the 7th Mardin Biennial by Çelenk Bafra with the support of the Instituto Guimarães Rosa in Brazil and the Embassy of Brazil in Ankara.
Sanatçı ve Öktem Aykut izniyle Courtesy of the artist and Oktem Aykut